PKN
Protestantse Gemeente te Bennebroek
 
Beleidsplan 2020-2025 Beleidsplan 2020-2025
De tekst die hierachter volgt is de tekst van het concept voor een nieuw beleidsplan. De kerkenraad heeft op  3 december 2019 besloten om dit stuk in een extra gemeenteberaad op 12 janauari 2020 aan de gemeente te presenteren. De titel bevat de aanduiding  Fase 1. De achtergrond daarvan is dat  wanneer de gemeente daarmee instemt, de kerkenraad het plan weliswaar zal vaststellen, maar dat het daarbij niet blijft. Zie hierover paragraaf 3.2 van de hierna volgende tekst. Het beleidsplan beschrijft dat we, om op de toekomst goed voorbereid te zijn, onszelf rekenschap moeten geven van de situatie waarin we als gemeente verkeren. Het is de bedoeling dat dat op alle niveaus waarop in onze gemeente het kerkenwerk ter hand genomen wordt, gebeurt. Het plan schetst ook een aantal vragen dat daarbij de revue moet passeren. De kerkenraad heeft haar oud-voorzitter Arnold de Laet gevraagd om dat proces van rekenschap geven en vragen beantwoorden te begeleiden. Dat proces noemen we: Fase 2. Het is de bedoeling dat deze vòòr Pasen 2020 wordt afgesloten; de rapportage daarover wordt toegevoegd aan de tekst van het stuk dat nu voorligt en de kerkenraad zal daarna de conclusies onder woorden brengen die nodig zijn voor het beleid in de komende jaren. Nog voor de zomer wil de kerkenraad dan het geheel dan met de gemeente bespreken om het besluitvormingsproces voor de zomervakantie af te kunnen ronden.


Beleidsplan 2020-2025, fase 1

Voorwoord

Voor u ligt het beleidsplan 2020 - 2025 van de Protestantse Gemeente Het Trefpunt te Bennebroek. Waarom eigenlijk? Het antwoord op die vraag ligt niet wezenlijk in het bestaan van de kerkordelijke verplichting om beleidsplannen te maken. Voor de bestuurbaarheid van een kerkelijke organisatie overigens niet zo’n gekke regel. Maar de bestuurbaarheid van onze gemeente is niet onze “core-business”. Die ligt immers in het proberen geloofsgemeenschap te zijn en daarin gestalte te geven - om het maar es in heel plechtige termen te zeggen - aan Gods koninkrijk. Aan de roeping waartoe wij op aarde zijn.
Wat u hier nu in dit voorwoord leest, is opgeschreven toen het grootste deel van dit stuk al op papier gezet was. Natuurlijk, met de ambitie om een bruikbaar document op te stellen. Even stilstaan bij hoe het loopt kan best zinnig zijn. Maar onder de oppervlakte voel ik ook wel een beetje frisse tegenzin tegen deze opdracht om te voldoen aan een bureaucratische verplichting die nou eenmaal wel samenhangt met het feit dat we als geloofsgemeenschap ook wel een beetje de uiterlijke verschijningsvorm van een organisatie hebben. Nog wel. Maar wel steeds brozer. Dat geeft een onrustig gevoel. Maar daagt ook wel een beetje uit: Wat moeten we aan met het slinken van ons tal? Voelt u dit mee, dat dubbele?

Trouw kopte in de Verdieping op 24 oktober “Ook kleine kerk heeft roeping” en die boodschap kwam voor mij als geroepen bij het schrijven van dit voorwoord. In het artikel staan twee theologen stil bij de krimp van de kerken. Hoe erg is dat eigenlijk? De ene, Bas van der Graaf, herinnert zich de tijd nog, in de Gereformeerde Bond, dat het kerkelijk leven groeide en bloeide. Dat die tijd steeds meer wegraakt, voelt voor hem persoonlijk als een verlies: Daarbij ben ik opgegroeid met het idee dat ‘buiten de kerk geen heil is’. Of, in de woorden van Calvijn: de kerk is de plek waar mensen het nieuwe leven ontvangen. Van der Graaf heeft geen enkele behoefte om die overtuiging aan de kant te zetten maar hij merkt tegelijkertijd dat hij met die overtuiging praktisch heel weinig kan in de context van zijn werkgebied Amsterdam. Heel herkenbaar. Zijn gesprekspartner, Erik Borgman, is ook opgegroeid in Amsterdam. Maar hij heeft daar het gevoel aan overgehouden als katholiek altijd tot een minderheid te hebben behoord. “Volgens Onze Lieve Heer is hij aanwezig waar twee of drie bijeen zijn dus voorlopig maak ik me geen zorgen. Het gaat in de kerk, theologisch gesproken, niet om aantallen. Ik maak me eigenlijk meer zorgen om de vitaliteit van de kerk dan om de grootte”.
“Als ik naar de samenleving kijk, zie ik heel veel behoeften. Dan zie ik dat jonge mensen op jonge leeftijd al burn-out raken en met vragen zitten als: wat wordt er van me gevraagd, wat is mijn betekenis, en hoe ga ik om met mijn eigen tekorten. Typisch vragen uit het hart van de christelijke traditie. Maar ik zie maar weinig besef in de kerk dat dit de context is waarin wij van betekenis kunnen zijn. Noem het een gebrek aan missionair elan”.
Ondanks dat gesomber ziet Van der Graaf wel voordelen aan een kleine kerk in de marge: “Daar ontstaat veel ruimte voor zoekers en juist in die ruimte kan dan de waarde van het verhaal van de bijbel en de christelijke traditie herontdekt worden (…) De kerk is in het Nieuwe Testament toch vooral een teken van iets groters: van Gods koninkrijk dat zal komen. Juist een kerk in de marge kan een betekenis dragen die boven zichzelf uitwijst.

In dit perspectief is het maken en samen bespreken van een beleidsplan misschien toch wel wat meer zinvol dan alleen maar het voldoen aan bureaucratische normen…..
We gaan er dus mee aan de gang! Blijven proberen met missionair elan van betekenis te zijn.

Vertrekpunt is het eerdere beleidsplan 2006-2010 van onze gemeente met de aantekening dat in voorgaande jaren de kerkelijke organisatie geheel is herzien. Ging ons eerdere beleidsplan nog uit van een mogelijke verregaande samenwerking met andere genootschappen, inmiddels is duidelijk dat niet te verwachten is dat onze organisatie (op korte termijn) met anderen fuseert.  Het komt erop neer dat we de vergrijzing en de afname van ons ledental ten spijt voortgaan op de ingeslagen weg om zo lang als mogelijk een open en zo mogelijk een missionaire gemeente te zijn, die oog heeft voor de realiteit en zijn omgeving, een kerk binnenste buiten!

De afname van ledental van onze gemeente heeft wel consequenties. Over deze ontwikkeling die tal van kerkelijke gemeenten ondergaan, is al veel geschreven. Bestaat er binnen onze gemeente maar ook in verder PKN-verband veel deskundigheid. De mate waarin die afname zich in onze gemeente nu voordoet, maakt beraad over de consequenties daarvan in de visie van onze kerkenraad een actuele opgave. Voor haar en voor ons allen. Wij moeten ons in de komende periode bezinnen over de vraag hoe wij, zo lang als mogelijk onze kerkelijke presentie in de Bennebroekse omgeving en de dienst waarvoor wij ons daarin gesteld zien, in stand kunnen houden. Misschien ook wijzing daarin moeten aanbrengen. En over welke bestuurlijke veranderingen daarvoor nodig zijn.

Gemeente zijn, vraagt immers behalve om opgestroopte mouwen bij de uitvoering van “de huishouding van de gemeente”, om bestuur. De gelijktijdige daling van het ledental en stijging van de leeftijd van onze gemeenteleden compliceren de voorziening daarin.

Een en ander brengt voor ons met zich mee dat er op verschillende gebieden beleidsontwikkeling nodig is. Dat wordt in dit plan benoemd en het is de bedoeling van de kerkenraad om het op die gebieden te ontwikkelen beleid - zodra het is vastgesteld - in te vlechten in dit beleidsplan. Daarvoor biedt dit beleidsplan expliciet de ruimte.

Laten we hopen en vertrouwen dat wij als gemeente mede met deze leidraad onze weg gaan naar de toekomst, in deze wereld, in onze regio en naaste omgeving. Laat ons BINNENSTE aan de BUITENwereld zien.

De kerkenraad, november 2019

Namens deze,


Victor Bruins Slot, voorzitter

Inhoudsopgave

 
  1. Schets van de gemeente  5
    1. Opbouw en betrokkenheid gemeente  5
    2. Omgeving  5
    3. Sterkte/zwakte analyse met kansen/bedreigingen  5
  2. Visie op gemeente-zijn  6
    1. Wie en wat willen we zijn: mission statement  6
    2. Hoe zien wij onze gemeente?  7
    3. Wat is onze visie voor de komende jaren?  7
      1. Wat ging vooraf?  7
      2. Onze visie voor de komende jaren  8
  3. Doelstellingen en prioriteiten voor de komende jaren      10
    1. Algemeen      10
    2. Doelstellingen en prioriteiten      10
      1. Continuering bestaande succesvolle activiteiten 10
      2. Samenwerking met Heemstede 11
      3. Oecumene 11
      4. Vernieuwing bij de vieringen 11
      5. Geloofsgesprek 11
      6. Communicatie en informatie 11
      7. Jeugd en jongeren 12
    3. Bestuurlijk voorbereid zijn op de toekomst 12
    4. Slotopmerking: Uitwerking beleidsplan 14
  4. Bijlagen 15
    1. Bijlage I - Overzicht ontwikkeling ledental 15
    2. Bijlage II - Overzicht beleidsstukken 16
      1. Overzicht beleidsstukken vanaf 1996
      2. Naar een vitale en aantrekkelijke gemeente (1996)
      3. Grondlijnen voor een beleidsplan (februari 1997)
      4. Een gemeente met werfkracht ‘scenario 2’ (november 1997)
      5. Groot onderhoud Bennebroek, conclusies en aanbevelingen
(augustus 2003)
      1. Rapportage werkgroep Heemstede-Bennebroek (februari 2005)
      2. Eindrapportage werkgroep Ambitie en Organisatie (december 2014)
      3. Colofon 17
 
  1.     Schets van de gemeente
 

 

1.1 Opbouw en betrokkenheid gemeente


De Gereformeerde kerk Het Trefpunt te Bennebroek maakt sinds mei 2004 deel uit van de Protestantse kerk in Nederland (PKN). Wij zijn de PKN-gemeente van Bennebroek geworden, niet door fusie met een plaatselijke PKN-partner, maar als Protestantse Gemeente op basis van de kerkorde aangemerkt door de toenmalige classis Haarlem van de PKN.  
De laatste jaren is ons aantal gemeenteleden geleidelijk afgenomen. Maar de betrokkenheid van onze leden is zeer groot; dat blijkt ook uit het grote aantal mensen (ca 70) dat actief deelneemt aan het kerkenwerk: in kerkenraad, werkgroepen, commissies en aanverwante subgroepen, zoals de bezorgers van bloemen en het kerkblad Wegwijzer en de werkers in de tuin van het Trefpunt. Wel minder personen dus lid maar bij hen een relatief steeds grotere betrokkenheid en activiteit.
Bijlage 1 bij dit plan (pagina 15) geeft in dit verband de cijfermatige informatie die is ontleend aan de administratie van het kerkelijk bureau

1.2 Omgeving


Onze kerkelijke gemeente omvat de dorpen Bennebroek, Zwaanshoek, Vogelenzang en omgeving.
Er zijn goede contacten met de andere kerken in dit gebied: de Hervormde gemeente (ook behorend tot de PKN) en de gefuseerde RK-parochies van Bennebroek en Vogelenzang (en Heemstede). Er zijn jaarlijks enkele oecumenische vieringen. In de oecumenisch gespreksgroep ontmoet een aantal leden van deze verschillende kerken elkaar eens per maand in levendig gesprek.

 

1.3 Sterkte/ zwakte analyse met kansen/ bedreigingen

 
Sterke punten:
  • Betrokkenheid van kern van mensen. Veelal intern gericht.
  • Brede aanpak van de pastorale zorg door pastoraal team.
  • Kader met kennis van zaken. Veel ‘schrift’ geleerden in ons midden.
  • Mooie kerk met bijgebouwen. Hier vinden ook andere niet-kerkelijke activiteiten plaats. Plaats in de burgerlijke gemeente. Goed geluid/technische kennis.
  • Relatief goede financiële situatie.
  • Gastvrije en open sfeer.
  • Sterke formule: Trefpuntcafé, Joost.
  • Diaconie en pastoraal team uitgebreid actief in burgerlijke gemeente. (KBO, tafeltje dekje, project tegen eenzaamheid in samenwerking met Welzijn Bloemendaal, etc.)
  • Mooie combinatie in samenwerking met PKN Heemstede
  • Mooie website/ aandacht voor PR
Zwakke punten:
  • Leeftijdsopbouw van gemeente. Onevenredig veel ouderen. > 65 jaar en stijgend.
  • Weinig jongeren. Middengroep (30-50 jaar) neemt beperkt deel aan het kerkenwerk.
  • Beperkte werfkracht, ook in de relatie met het christelijk onderwijs.
  • Toerusten gemeente voor missionaire taak gebeurt nauwelijks
Kansen:
  • Inspireren van eigen gemeente en van daaruit verder gaan.
  • Joost vieringen.
  • Gebruik van eigentijdse hulpmiddelen. Communicatie.
Bedreigingen:
  • Afname van kansen door verdere (interne) vergrijzing en verkleining
  • Leeftijdsopbouw van burgerlijke gemeente eveneens verouderend. Geen jonge gezinnen.
  • Voortschrijdende individualisering.
  • Bezetten van bestuursfuncties wordt moeilijker vanwege ’ontgroening’. Spoeling wordt dunner. Opvolging steeds lastiger te realiseren.
  • De financiële draagkracht wordt in de jaren minder. De reserves worden aangesproken. Zelfstandigheid zal op een andere basis ingevuld moeten gaan worden. Het aanhouden van het kerkgebouw met op termijn een smalle basis is naar verwachting over 10 jaar niet meer vol te houden.

 

2   Visie op gemeente-zijn

 

 

2.1  Wie en wat willen we zijn: mission statement


Een mission statement is een uitspraak over wie en wat we willen zijn. Deze kan gebruikt worden als visitekaartje naar mensen buiten onze gemeenschap.
In eerdere beleidsstukken (Gemeente met werfkracht, 2003) is uitgegaan van de volgende uitspraak, die nog steeds prima voldoet als mission statement:

 "Geloven in God en behoren tot een geloofsgemeenschap is heilzaam voor mensen".

Nader uitgewerkt voor onze kerkelijke gemeenschap anno nu kunnen we daaraan toevoegen:

"We vormen een open gemeenschap met een opdracht, een veelkleurige, missionaire kerkgemeenschap rond het Woord, dienstbaar aan de mensen om ons heen; een gemeenschap waar mensen samen met anderen, geïnspireerd door de Bijbel, kunnen leren waartoe de liefde van God en de vrijheid die Hij biedt, hen in deze samenleving in staat stelt.

2.2 Hoe zien wij onze gemeente? 


In een aantal stellingen wordt kort aangegeven hoe wij ons nu zien als gemeente:

Wij staan in de traditie van de Christelijke kerk
De Bijbel is de bron voor ons gemeente-zijn;
Er is ruimte voor verschillende interpretaties van het Christelijk geloof;
Wij zijn bereid daarover in een open sfeer gesprekken te voeren;
Wij zijn gastvrij zowel in de vieringen als bij onze kerkelijke activiteiten;
Wij zijn een actieve gemeente openstaand voor nieuwe initiatieven en de uitvoering daarvan;
Wij leveren een bijdrage aan het plaatselijk oecumenisch en maatschappelijk relevant werk;
Wij bieden een trefpunt voor mensen in onze regio voor discussie over maatschappij, religie en de Bijbel;
Wij brengen onze kerk en haar activiteiten onder de aandacht van de bewoners in onze omgeving;
Wij zien vreugde in de samenwerking en voelen ons verbonden met onze geloofsgenoten in Heemstede;
Wij zijn realistisch. Met een teruglopend ledental zal onze impact beperkter worden. We moeten keuzes maken in wat we nog kunnen doen en hoe we vorm kunnen blijven geven aan onze overtuigingen.


2.3 Wat is onze visie voor de komende jaren?

 

2.3.1. Wat ging vooraf? 1)  

 

Tussen 1995 en 2015 is in deze gemeente veel nagedacht over de identiteit en richting van onze gemeente.

Dat resulteerde in een aantal beleidsstukken waarin in de loop van de tijd beleidskeuzes voor de toekomst zijn gedaan.
Op deze plaats herinneren wij eraan dat het rapport ‘Grondlijnen voor een beleidsplan’, Kerk in uitvoering (1997) uitmondde in een viertal scenario’s. Na bespreking van deze scenario’s zijn we ons met name gaan richten op ‘een gemeente met werfkracht’, een open en gastvrije geloofsgemeenschap, gericht op haar directe omgeving.
Dat scenario is nader uitgewerkt en daaruit het volgende citaat:

"In God geloven en behoren tot een geloofsgemeenschap is heilzaam voor mensen. Dit uitgangspunt bepaalt onze visie op de kerkelijke gemeente. In deze visie kan groei nooit een doel in zichzelf zijn. Wel vertrouwen wij erop dat een open gemeenschap die iets voor mensen in haar naaste omgeving betekent een wervende gemeenschap zal zijn."

In 2003 had het onderzoek "Groot onderhoud" plaats. In het onderzoek werd een aantal vragen zowel mondeling als schriftelijk aan alle gemeenteleden voorgelegd. Het laat zien dat de gemeente verder gekrompen is en op dat moment 282 leden telt, van wie 100 zich betrokken tot zeer betrokken noemen. We trekken de conclusie dat we zuinig met de beschikbare menskracht van onze kleinere gemeente moeten omgaan. Dit leidt tot een vereenvoudiging van de organisatiestructuur van de gemeente en een poging de samenhang binnen het gemeentewerk te bevorderen. ‘Groot onderhoud’ was een pastoraal gebeuren op zich dat veel heeft losgemaakt. In 2014 zijn door de door de kerkenraad ingestelde werkgroep Ambitie en Organisatie voorstellen gedaan om te komen tot een platte organisatie. De aanbevelingen zijn in 2015 zoveel mogelijk door de kerkenraad uitgevoerd.
Dat heeft geresulteerd in het afschaffen van het moderamen en het vormen van een kleinere kerkenraad, waarvan de ambtsdragers een actieve relatie onderhouden met de verschillende werkgroepen in de gemeente. Immers, zo is het uitgangspunt: "de kerkenraad is verantwoordelijk voor alle arbeid in en vanuit de gemeente". Op basis van een betrekkelijk recente herziening van de kerkorde is de samenstelling van de kerkenraad opnieuw vastgesteld: naast de predikant, scriba en voorzitter maken één diaken, twee vertegenwoordigers van het College van Kerkrentmeesters en één vertegenwoordiger van het pastoraal team er deel van uit. Het pastoraal team verzorgt samen met de predikant het georganiseerde pastoraat. Dit functioneert aanvullend op het onderlinge pastoraat dat de grondvorm is van alle pastoraat.

Een andere conclusie uit het onderzoek "Groot onderhoud" is de keuze voor regionalisering.
In onze kleiner wordende gemeente is schaalvergroting noodzakelijk om alle aspecten van het kerkelijk leven in stand te houden, mede met het oog op jongeren en jongere gezinnen.

De komst van de PKN en gelijktijdige afname van de omvang van de gemeente was een reden om gesprekken over samenwerking aan te gaan met een nabije PKN-gemeente. De plaatselijke Nederlands Hervormde kerk (PKN) had ons laten weten voorlopig te opteren voor behoud van eigen identiteit in plaats van het volgen van een fusieroute. Daarom zijn in het verleden gesprekken aangegaan met de PKN-gemeente van Heemstede. Een door beide kerkenraden ingestelde werkgroep heeft eind 2005 een notitie (Rapportage Werkgroep Heemstede-Bennebroek, 2005) uitgebracht die goedgekeurd is door beide kerkenraden en gemeenten. In de afstemmingsfase vanaf 2006 zijn de eerste stappen genomen tot samenwerking op het gebied van kerkdiensten, kerkbladen, predikantswerk, jeugdwerk en vorming en toerusting. Dit heeft geleid tot een toenemende samenwerking op het gebied van jeugdwerk, vieringen, kerkblad en vorming en toerusting. Deze samenwerking bereikte een voorlopig hoogtepunt bereikt met de gezamenlijke uitvoering van de musical Maria in 2012. Deze gezamenlijke activiteit leidde tot een geweldige impuls in het ontdekken van elkaars talenten en om in relatief korte tijd goed kennis te maken als naaste buren. Inmiddels krijgt deze samenwerking gestalte in een gezamenlijk begin van het kerkelijk jaar met een beurtelings in Heemstede en Bennebroek gehouden startzondag, en in de loop van het jaar meerdere gemeenschappelijke diensten. De Wegwijzer is een gezamenlijk kerkblad voor beide gemeenten. Beide gemeenten werken samen in één commissie Bezinning en Verdieping. Jeugdwerk vindt in Bennebroek niet meer plaats en aan de Heemsteedse catechesatiegroepen kunnen jongeren uit Bennebroek deelnemen. De voorzitters van de Kerkenraden overleggen indien nodig. Op verdergaande samenwerking wordt voorlopig niet aangekoerst. Wat we samendoen is goed. Voor nu. Tot een fusie, zoals waarop de koers van de rapportage was gericht, zal het voorlopig niet komen omdat het besef gegroeid is dat schaalvergroting sec niet een adequate reactie is op de problemen waarmee vrijwel iedere kerkelijke gemeente zich gesteld ziet.

2.3.2 Onze visie voor de komende jaren


De visie van waaruit de gemeente de laatste jaren heeft gewerkt, gemeente met werfkracht en regionalisering vormt de basis ook voor de komende jaren: In al onze activiteiten willen we naar buiten toe een open en diaconaal/missionaire gemeente zijn. Naar binnen toe streven we ook na een open gemeente te zijn, die haar pastorale, diaconale en communicatieve activiteiten met kwaliteit realiseert, en waarbij zoveel mogelijk mensen op de een of ander wijze actief betrokken zijn. Een open gemeente wil present zijn, gastvrij zijn voor anderen, niet-kerkelijken, in onze omgeving. Ook bij de regionalisering, die zich vooral richt op de samenwerking met Heemstede, willen we deze visie uitdragen.
Een open gemeente zijn, betekent onder meer:

 
Open zijn naar onszelf Dat we ons continu openstellen voor nieuwe inzichten rond schriftuitleg en de praktische betekenis daarvan voor ons dagelijks leven.
 
Open zijn naar anderen in onze leefomgeving Dat we een warm welkom willen bieden aan mensen die (nog) niet bij onze gemeente (willen) horen, waaronder mensen die (tijdelijk) verblijven in de Geestgronden.
 
PR & communicatie Dat we meer laagdrempelige activiteiten, waaronder vieringen, willen organiseren, en actief de publiciteit zoeken met de presentie van onze gemeente in de samenleving en de activiteiten die wij organiseren.

Met de volgende korte statements formuleren wij de uitgangspunten van onze visie op een aantal werkvelden:
 
Samenwerking met Heemstede Wij willen in de samenwerking met de PKN-gemeente te Heemstede voortzetten op het gebied van:
  • jeugd en jongeren,
  • de leeftijdsgroep van 25 50 jarigen,
  • Diaconaat en ZWO,
  • bezinning en verdieping
  • (thematische en bijzondere) vieringen.
Pastoraat Wij zien het onderlinge pastoraat als de grondvorm van het pastoraat; het georganiseerde pastoraat en het pastorale werk van de predikant vormen hierop een aanvulling
 
Diaconaat De complexiteit van onze maatschappij en de vele veranderingen in regelgeving door de overheid maakt het leven voor veel mensen moeilijk. In de toekomst kan daardoor (boven)plaatselijk een groter beroep op onze diaconie worden gedaan. Een belangrijke taak van de diaconie is de bewustwording van de gemeente van haar diaconale opdracht. Het landelijke quotum is dus geen doel maar een middel.
Dit geldt ook voor het werk van ZWO, gericht op het werk van de kerk buiten onze landsgrenzen.

 
Leren Een open gemeente kan pas authentiek overkomen als wij kunnen duidelijk maken wat ons bindt. Hiertoe willen wij met elkaar en met anderen het gesprek (leren) voeren over geloof en kerk. In de huiskamer en in kringen.
 
 Vieren We willen de laagdrempelige (Joost-) vieringen voortzetten.  Zie ook paragraaf 3.2.4.
 
Kerkrentmees-terschap Hier wordt gekozen voor kwaliteit en continuïteit van de ondersteuning van de activiteiten van de gemeente. Beslissingen worden getoetst aan dit criterium.
 
Organisatie-structuur We proberen continue onze organisatiestructuur te richten op zowel de behoefte, de beschikbare menskracht als het doel om zoveel mogelijk mensen in te schakelen.
Dat leidt ertoe dat gewerkt wordt met een zo eenvoudig mogelijke organisatiestructuur van de gemeente, en een kleine kerkenraad waarvan de ambtsdragers medeverantwoordelijkheid dragen voor de verschillende werkgebieden van de gemeente. We willen echter flexibel inspelen op veranderingen die zich in de toekomst zouden kunnen voordoen.

Deze uitgangspunten willen we de komende jaren zo lang mogelijk voortzetten. Dat zullen we voorlopig nog wel kunnen realiseren, maar er komt een tijd dat we dat niet meer kunnen bemensen (en financieren). Wij ervaren dat de vergrijzing en afname van het ledental onverminderd de vraag op tafel leggen hoe in deze levensfase organisatorisch vorm te geven aan ons kerkelijk bestaan. We zullen de komende tijd gebruiken om plannen te maken en scenario’s te bedenken hoe we verder willen als we het voortzetten op de oude voet, niet meer kunnen (door gebrek aan menskracht en/of aan financiële middelen). Met een paragraaf over dit onderwerp sluit dit beleidsplan (paragraaf 3.3)
 

 

3 Doelstellingen en prioriteiten voor de eerstkomende jaren.

 

3.1. Algemeen


We willen verder doorgaan met een naar buiten gerichte geloofsgemeenschap. Buiten het eigen territoir met name gericht op Heemstede en binnen Bennebroek en omgeving met onze oecumenische partners van NH- en RK-zijde. Onze samenwerking met Heemstede blijft daarbij een belangrijke rol spelen.  
Van voorgangers en anderen in de gemeente wordt hierbij in woord, daad en gedrag een voorbeeld en een voortrekkersrol verwacht rondom onze visie een levende gemeente te zijn, open naar binnen en buiten. In het vorige beleidsplan werd nog gesproken van het streven naar groei. De realiteit van nu (‘ontgroening’) gebiedt ons te realiseren dat we het focus niet zo zeer op kwantitatieve groei maar veeleer op dit kwalitatieve groei hebben te richten: inspirerend samenwerken, omzien naar elkaar en samen zorgen voor belichamen belangrijke waarden voor onze gemeenschap.  

3.2 Doelstellingen en Prioriteiten

3.2.1 Continuering bestaande succesvolle activiteiten

 

Trefpuntcafé 
 

Een naar buiten gerichte - en aansprekende vorm - om met elkaar in gesprek te komen, buiten ons eigen dorp en ons wereldbeeld te kijken en nieuwe ideeën op te doen (In principe 1x per maand)
 

Huiskamergesprekken

Een naar binnen – en buiten – gerichte vorm van gesprek over allerlei onderwerpen, waaraan in principe iedereen deel kan nemen.  De huiskamer biedt een lage drempel voor het uitnodigen van mensen in de periferie van onze gemeente en mensen in onze directe leefomgeving.

Bezinning en verdieping
 

Het aanbieden aan iedereen die er belangstelling voor heeft van mogelijkheden tot verwerving van kennis, verdieping van inzicht en ontmoeting met anderen.
Een gezamenlijk met Heemstede samengesteld comité stelt het programma vast dat aan het begin van ieder kerkelijk seizoen aangeboden wordt.

 

 

3.2.2 Samenwerking met Heemstede
De samenwerking met Heemstede is geïntensiveerd in de afgelopen jaren. De contacten die er zijn worden als zeer positief ervaren. De ingezette samenwerking zal voortgezet worden. Daarvoor lijkt aandacht op zijn plaats bij de voorziening in predikantsvacatures.

3.2.3 Oecumene
Overeenkomstig de roeping van de kerk om de eenheid , de gemeenschap en de samenwerking met andere kerken van Jezus Christus te zoeken en te bevorderen zijn er enkele oecumenische activiteiten:
Een pastoresoverleg waar de drie pastores van Bennebroek en Vogelenzang de oecumenische activiteiten bespreken .
De vredesdienst in de maand september
De "tentviering-nieuwe stijl" in juni
De maandelijkse gesprekskring met deelnemers uit de verschillende kerken
De Pinksterviering in Caprera i.s.m. de kerken in Kennemerland

3.2.4 Vernieuwing bij de vieringen

De werkgroep Joostvieringen gaat verder met het uitgangspunt ‘Joost mag het weten’. Een aantal predikanten is gevraagd om te experimenteren met laagdrempelige diensten. Deze werkwijze zal worden voortgezet waarbij extra aandacht nodig is voor verbreding van de voorbereidingsgroep.
 

3.2.5 Geloofsgesprekken

De activiteit "geloofsgesprekken" dient nader uitgewerkt te worden in overleg met de predikant en heeft twee doelen:
1. het met elkaar in gesprek gaan over het geloof en wat ons als gemeente bindt, waarbij dus ruimte wordt geboden voor de verschillende wijzen van individueel geloven.
Een gemeente die duidelijk en authentiek is in haar overtuiging en herkenbaar in woord en daad kan aantrekkelijk zijn voor anderen en haar werfkracht vergroten.
2. het duidelijk kunnen maken aan anderen wat ons bindt, wat je geloofsovertuiging is, zoals bijvoorbeeld in een gesprek met niet-kerkelijken.
Bij beide doelen is de wijze waarop wij ons manifesteren van groot belang. Daarom dient aandacht besteed te worden aan werkwijzen als gespreks- en presentatietechnieken.

3.2.6 Communicatie en informatie

De communicatie met en de informatie naar de omgeving met daarvoor geëigende middelen is ter hand genomen. Er is een mooie website (sinds 2012 in de lucht) en we hebben een pr-functionaris, die zorgdraagt voor de constante aandacht voor dit belangrijke onderwerp.



3.2.7 Jeugd en jongeren
De ontwikkeling in de leeftijdsopbouw van de gemeente brengt me zich dat aan het jeugdwerk een eind gekomen is. Voor jongeren van 12-18 jaar verzorgt PKN Heemstede de catechese.


3.3 Bestuurlijk voorbereid zijn op de toekomst

Over de consequenties die afname van ledental voor kerkelijke gemeenten heeft, is al veel geschreven. Bestaat er binnen onze gemeente maar ook in verder PKN-verband veel deskundigheid. De mate waarin die afname zich in onze gemeente nu voordoet maakt beraad over de consequenties daarvan in de visie van onze kerkenraad een actuele opgave. Vast staat dat in onze gemeente op tal van plaatsen leden vrijwillig en met hart en ziel zich inzetten voor wat we met elkaar graag zien dat er in onze gemeente gebeurt. Met elkaar zijn we tot nu nog in staat gebleken om voor het pastoraal team en voor de diaconie, voor de commissie eredienst en voor de hele club van mensen die samen met de koster het functioneren van het Trefpunt technisch en huishoudelijk “in de lucht” houden de leden bereid en in staat te vinden om het werk dat wij nodig achten, ter hand te nemen. En de opsomming die we hier geven is nog  verre van volledig! Daarvoor is veel dankbaarheid op zijn plaats. Er komt in dit verband echter veel neer op weinig schouders. Misschien soms wel te veel.
Wij zien het als onze opgave zo lang als mogelijk onze kerkelijke presentie in de Bennebroekse omgeving en de dienst waarvoor wij ons daarin gesteld zien, in stand te houden. Dus: niet alleen een kerkgebouw waarin we ’s-Zondags bij elkaar komen rondom het Woord maar met missionair elan proberen van betekenis te blijven zijn voor onszelf en voor de mensen in onze omgeving in en om Bennebroek. In verband daarmee moeten wij ons in de komende periode bezinnen over de vraag welke organisatorische ingrepen dat van ons gaat vragen. Want gemeente zijn, vraagt behalve om opgestroopte mouwen bij de uitvoering van “de huishouding van de gemeente”, ook om ambtelijke leiding en bestuur. De gelijktijdige daling van het ledental en stijging van de leeftijd van onze gemeenteleden compliceren de voorziening daarin. Dat knelt vooral in de kerkenraad en bij kerkrentmeesters. De kernvragen zijn:

 
  • Hoe stellen we de continuïteit van de ambtsuitvoering in de verschillende werkvelden veilig?
en
  • Hoe voorzien we in continuïteit voor de exploitatie van het Trefpunt ten behoeve van onze kerkelijke gemeente en de bevolking van Bennebroek waarvan zij deel uitmaakt?

Uit het kerkelijk leven elders is wel bekend wat de oplossingsvarianten zijn voor gemeenten die zich in een met de onze vergelijkbare situatie bevinden:
  • Verdere vermindering van het aantal ambtsdragers
  • Samenvoeging van gemeenten
  • Samenwerking tussen gemeenten door bepaalde ambtelijke colleges of functies gemeenschappelijk te vervullen
  • Beëindiging van activiteiten
We staan daarom voor de opgave om te bedenken welke oplossingsvariant in de concrete situatie van de verschillende werkvelden in onze gemeente een begaanbare weg biedt en toereikend is om het werk dat we graag willen doen ook te kunnen blijven doen.
De kerkenraad ziet er weinig heil in om van achter de schrijftafel voor het beantwoorden van deze vragen een soort totaaldesign te maken. We denken dat we het uitwerken daarvan gezamenlijk van onder op moeten doen: in elk van onze werkvelden. Voor het begeleiden van dit werk zal de kerkenraad een lid van onze gemeente aanwijzen. Deze wordt gevraagd in overleg te treden met de leden die actief zijn in de werkvelden om te bevorderen dat de planuitwerking aansluit bij de binnen werkveld bestaande opvattingen.

De kerkenraad heeft de overtuiging dat dit werk met de nodige voortvarendheid ter hand genomen moet worden. Tegen de achtergrond dat onze predikant het komend voorjaar aan het laatste jaar voorafgaand aan haar emeritaatsdatum begint, ligt het in de rede te bevorderen dat wij als gemeente een beslissing op de voorliggende vragen in het komend voorjaar nemen. De noodzaak tot meningsvorming over hoe in onze gemeente het pastoraat in de toekomst moet worden ingevuld na de emeritaatsdatum van onze huidige predikant, wordt dus al snel actueel.

Het College van Kerkrentmeesters heeft reeds een werkgroep ingesteld die zich buigt over de tweede vraag. Daar zitten gecompliceerde vragen aan vast. Nadenken over goede antwoorden wordt langzamerhand steeds actueler. Dat betekent dat het College een koers gaat uitzetten voor:
  • het financieel beleid (hoe om te gaan met te verwachten tekorten op de begroting, beleggingsbeleid en statuut, de Actie Kerkbalans);
  • de relatie tussen de gemeente en het kerkgebouw Het Trefpunt voor wanneer de verantwoordelijkheid die de eigendom van (en de daaraan tot nu toe onlosmakelijk verbonden beheers verantwoordelijkheid voor) het kerkgebouw voor onze gemeente met zich brengen, een te zware last wordt;
  • het verhuurbeleid en de afstemming daarvan op het gebouwenbeheer;
  • de uitvoering van het financieel beheer met boekhouding, organisatie Aktie Kerkbalans e.d. tot nu toe steeds in goede handen bij vrijwilligers uit ons midden - voor wanneer deze arbeid ons boven het hoofd groeit.






 


Slotopmerking: uitwerking beleidsplan

Programma van de gemeente 2020 tot 2025



Aan de betrokkenen op de verschillende werkvelden:
 
  • kerkenraad
  • diakonie (algemeen, plaatselijk)
  • kerkelijk beheer
  • pastoraat
  • oecumene
  • specifieke groepen (b.v. ouderen)
  • vieren (eredienst, Joost, multimediale technieken
  • leren (catechese, bezinning & verdieping)
  • kerkelijke presentie naar buiten (website, koffiekring, Wegwijzer, Trefpuntcafé)

legt dit beleidsplan de vraag voor om in overleg met de begeleider vóór Pasen 2020 (zondag 12 april 2020) voor de periode 2020 - 2025 aan te geven wat er nodig is om de nodige bijdrage te blijven leveren aan de uitvoering van ons ambtswerk, uitgaande van onze gezamenlijke visie: in het kort: "open en missionair naar buiten, pastoraal en communicatief naar binnen".

Meer in detail:
  1. Voor wie of wat doen we het werk nu? (Doelgroepen, plaats in het geheel van kerkelijke activiteiten)
  2. Wat is wenselijk? Wat willen we graag bereiken? (Visie, doelen)
  3. Hoe doen we het werk nu?
  4. Is, gelet op de ontwikkeling van onze gemeente, continuïteit van het werk onverminderd van belang?
  5. Is de continuïteit van het werk voor de komende vijf jaar verzekerd?
  6. Bieden, voorzover continuering van het werk problematisch is, oplossingsvarianten zoals genoemd op pag. 12 in onze ogen perspectief op een oplossing?







Zoals besproken in het gemeenteberaad op …..

Zoals vastgesteld door de kerkenraad op ..…









 

4 Bijlagen

 

BIJLAGE I


Aantal (gast) leden en sympathisanten ingedeeld naar leeftijd



De laatste jaren is het aantal gemeenteleden langzaam afgenomen. In 2005 waren er nog 335 leden. Nu, bijna 15 jaar later zijn er nog 283 gemeenteleden. Op de peildatum 1 juli 2019 zijn er ongeveer 20 leden meer jonger dan ouder dan 70 jaar. Over vijf jaar verwachten we dat de groep van jonger dan 70 een minderheid zal zijn.
Van de huidige 283 leden zijn er 172 belijdend lid en 86 dooplid. De overige 25 leden in onze kerkelijke administratie hebben geen kerkelijke status. Werd er in 2005 nog geschreven dat bijna de helft van de mensen zich (zeer) betrokken voelt, voor nu geldt dat wekelijks bijna een derde van ons ledental deelneemt aan de dienst. Die betrokkenheid van die groep is zeer groot; dat blijkt ook uit het grote aantal mensen (ca 70) dat actief deelneemt aan het kerkenwerk: in kerkenraad, werkgroepen, commissies en aanverwante subgroepen, zoals de bezorgers van bloemen en het kerkblad Wegwijzer en de werkers in de tuin van het Trefpunt. Wel minder personen dus lid maar bij hen een relatief steeds grotere betrokkenheid en activiteit.

 
  2005 2019 2025
aantal leden 335 283 263
       
75 en ouder 45 108 110
jonger dan 75 290 175 153
70 en ouder 134 132 135
jonger dan 70 201 151 128
jonger dan 18   24  
jonger dan 12   8  
       
  2005 2019 2025
aantal leden 335 283 263
       
75 en ouder 45 108 110
70 -t/m 74 89 24 25
jonger dan 70 201 151 128
  335 283 263
       
Huidige stand 0 - 75 jaar 75 en ouder totaal
Belijdend lid 78 94 172
dooplid 79 7 86
geen kerk.status 18 7 25
totaal 175 108 283
 

 

BIJLAGE II


Overzicht beleidsstukken van 1996- 2005

1. Naar een vitale en aantrekkelijke gemeente (1996);
2. Grondlijnen voor een beleidsplan (februari 1997);
3. Een gemeente met werfkracht ‘scenario 2’ (november 1997)
4. Groot onderhoud Bennebroek: rapportage, conclusies en aanbevelingen (augustus 2003);
5. Rapportage werkgroep Heemstede – Bennebroek (februari 2005).
6. Eindrapportage werkgroep Ambitie en Organisatie (december 2014).



Geïnteresseerden kunnen een of meer beleidsstukken opvragen bij de scriba.





PKN Gemeente Trefpunt TE BENNEBROEK

Kerkgebouw en 't Trefpunt: Akonietenplein 1
           2121 AJ Bennebroek
tel. 023 584 8480

Predikant: ds. Jolien Nak-Visser
tel. 023 584 1006

Voorzitter: Victor Bruins Slot
tel: 023 584 6280
e-mail: vh.bruinsslot@kpnmail.nl

Scriba: Ype van der Meer
tel. 023 584 80 11
e-mail: scribapkntrefpunt@ziggo.nl

Koster: Corlien Dirksen
tel. (06) 50 99 61 74
e-mail: beheerder.trefpunt@quicknet.nl

Kerkelijk bureau: Tjakko van der Spelt
tel. 023 584 5882‬
e-mail: vanderspelt@quicknet.nl

Website: www.pkntrefpunt.nl

 
terug
 
 
 

2e Advent
datum en tijdstip 06-12-2020 om 10.00u
meer details

Koffiekring
datum en tijdstip 09-12-2020 om 10.00u
meer details

Bezinning & verdieping: Ecologische boerderij Wickevoort, goed voor de aarde en goed voor u
datum en tijdstip 10-12-2020 om 20.00 uur.
meer details

Trefpuntcafé: Rokus Loopik, Directeur Living Museum. "Vrijplaats voor kunst en herstel"
datum en tijdstip 11-12-2020 om 20.30 (deuren open, koffie klaar om 20.00)
meer details

 
update: Schoenendoos actie

meer
 
 
 
  Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.